Bộ Nông nghiệp Philippines chuẩn bị sẵn sàng các phương án cho nông dân và người tiêu dùng trước hiện tượng El Niño mạnh, trong đó có cả việc tăng nhập khẩu gạo từ Việt Nam, nhà cung cấp gạo chính của nước này với khối lượng có thể lên đến 1,5 triệu tấn.
Theo bản tin mới nhất của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), Philippines đang chịu áp lực kép từ biến đổi khí hậu và chi phí sản xuất tăng mạnh. Nắng nóng cực đoan tại North Cotabato đã làm ruộng lúa nứt nẻ, hệ thống tưới suy yếu và gây nguy cơ mất mùa lớn. Đồng thời, nguy cơ El Niño cuối năm 2026 có thể kéo theo hạn hán và mưa thất thường, đe dọa nghiêm trọng an ninh lương thực.
Các tổ chức nông dân yêu cầu chính phủ trợ cấp sản xuất, hỗ trợ nhiên liệu, nâng cấp thủy lợi và cung cấp giống chịu hạn để bảo vệ sinh kế. Bộ Nông nghiệp Philippines cảnh báo giá gạo bán lẻ có thể tăng lên khoảng 62 peso/kg do giá urê gần như tăng gấp đôi và chi phí dầu tăng mạnh sau xung đột Trung Đông.
Điều này cho thấy Philippines đang trở thành một trong những quốc gia dễ tổn thương nhất trước tác động kết hợp giữa địa chính trị và khí hậu đối với thị trường gạo.
Thông tin trên trang web của Bộ Nông nghiệp Philippines cho thấy, Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco P.Tiu Laurel Jr. cho biết, Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) đã tăng cường nỗ lực chuẩn bị cho nông dân và người tiêu dùng trước hiện tượng El Niño mạnh có thể xảy ra, có thể khiến sản lượng lúa thu hoạch giảm và gián đoạn nguồn cung lương thực.
Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn những thiệt hại như vậy nhưng ông Tiu Laurel cho biết, chúng có thể được giảm thiểu thông qua các chiến lược như chuyển sang trồng các loại cây trồng ít phụ thuộc vào nước hơn như đậu xanh ở những vùng dễ bị hạn hán, sử dụng hệ thống tưới tiêu bằng năng lượng mặt trời, áp dụng nhà kính chi phí thấp và thực hiện lịch trồng trọt sớm hơn.
“Những gì chúng ta học được trong đợt El Niño năm 2024 sẽ định hướng cách chúng ta chuẩn bị và can thiệp lần này”, Tiu Laurel nói thêm.
Bộ Nông nghiệp Philippines cũng nhấn mạnh rằng các biện pháp can thiệp đang được triển khai theo Chương trình Lúa gạo Quốc gia (NRP) và Quỹ Nâng cao Năng lực Cạnh tranh Lúa gạo (RCEF) đang được tăng cường để giảm thiểu tác động của hiện tượng El Niño đến sản lượng lúa và thu nhập của nông dân.
Các biện pháp này bao gồm cung cấp giống lúa chất lượng cao và có khả năng chống chịu biến đổi khí hậu, hỗ trợ phân bón, cơ giới hóa nông nghiệp, hỗ trợ thủy lợi, công nghệ tiết kiệm nước, hỗ trợ tín dụng, và tăng cường các dịch vụ khuyến nông và đào tạo nông dân nhằm cải thiện năng suất, giảm chi phí sản xuất và sau thu hoạch, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi và cạnh tranh của ngành lúa gạo địa phương.
Bộ Nông nghiệp (DA) cũng đang tăng cường các biện pháp chuẩn bị thông qua việc đánh giá hệ thống thủy lợi, lập bản đồ rủi ro khí hậu, lập kế hoạch tại địa phương và dự trữ trước các loại hạt giống chịu hạn, phân bón và hỗ trợ thủy lợi.
Các hỗ trợ hiện có như bảo hiểm cây trồng, tiếp cận tín dụng và tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường cũng đang được củng cố, đồng thời Lực lượng đặc nhiệm El Niño đang được tái kích hoạt để cải thiện sự phối hợp giữa các cơ quan và khả năng sẵn sàng ứng phó.
Đặc biệt, để đảm bảo an ninh lương thực, ông Tiu Laurel nhấn mạnh, Philippines và Việt Nam đã tái khẳng định cam kết của mình. Nếu cần thiết, Philippines có thể mua tới 1,5 triệu tấn gạo từ Việt Nam – nhà cung cấp gạo chính của nước này – với giá cạnh tranh.
Tuy nhiên, ông Tiu Laurel nhấn mạnh rằng khối lượng nhập khẩu thực tế sẽ phụ thuộc vào cả giá thị trường và sản lượng trong nước.
“Cũng giống như năm ngoái, khi Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. áp đặt lệnh cấm nhập khẩu từ tháng 9 đến tháng 12 để hỗ trợ giá lúa, chúng tôi sẽ tiếp tục cân bằng an ninh lương thực với lợi ích của nông dân, đảm bảo họ nhận được lợi nhuận công bằng cho công sức lao động của mình”, Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines cho biết.
Ngoài những gián đoạn nguồn cung và chi phí đầu vào tăng cao do xung đột ở Trung Đông, sản lượng nông nghiệp năm nay còn đối mặt với nguy cơ từ hiện tượng El Niño mạnh. Sản lượng nông nghiệp đã giảm 0,3%, trong đó sự sụt giảm sản lượng lúa gạo lớn hơn so với sự gia tăng sản lượng gia cầm và gia súc. Các nghiên cứu gần đây cho thấy hiện tượng El Niño mạnh có thể làm giảm sản lượng nông nghiệp từ 20 – 30%.